Top 10 similar words or synonyms for sememen

godenfamilies    0.688204

bezitsuitgang    0.683033

deelvormen    0.679041

upquarks    0.674249

viervectoren    0.666482

diagonaalribben    0.659437

trocheeën    0.652826

patiëns    0.651939

stül    0.651161

vissershutten    0.649670

Top 30 analogous words or synonyms for sememen

Article Example
Semeem De twee sememen "stoel" en "leunstoel" hebben bij elkaar de volgende vijf semen:
Semeem De semen S1 t/m S4 gelden voor allebei de sememen, terwijl S5 alleen voor "leunstoel" geldt. S5 is dus hier het betekenisonderscheidende seem. De beide sememen "stoel" en "leunstoel" delen echter ook een archisemeem , namelijk "zitting". Dit doen ze door middel van de semen S2 en S4. Op dezelfde manier hebben bijvoorbeeld de sememen "moeder" en "dochter" het archisemeem "vrouw" gemeenschappelijk, door middel van het seem vrouwelijk.
Semeem Bij verschillende sememen is er vaak sprake van eenzelfde "archisemeem". Wat hiermee bedoeld wordt kan duidelijk gemaakt worden aan de hand van het volgende voorbeeld:
Semeem Het begrip semeem dient met name te worden onderscheiden van een seem, dat overeenkomt met een distinctief kenmerk. Zo zijn de Nederlandse suffixen "-(e)n" en "-s" die het meervoud uitdrukken beide sememen met het seem meervoud.
Seem (taalkunde) Het semeem "leeuwin" heeft wel de semen [vrouwelijk] en [volwassen], maar niet het seem [menselijk] gemeen met "vrouw", "koningin" en "moeder". Op zijn beurt hoort het seem [vrouwelijk] bij alle drie de sememen "vrouw", "moeder" als "koningin".
Metonymie Het gebruik van metonymieën heeft over het algemeen polysemie tot gevolg. Een oude term wordt immers in een nieuwe betekenis gebruikt. In termen van de semantiek komt het erop neer dat het semantische veld wordt verbreed doordat er nieuwe sememen worden toegevoegd.
Prototypetheorie De prototypetheorie vormde een radicale breuk met het dan toe algemeen aanvaarde "dan en slechts dan als"-principe uit de logica van Aristoteles. Hierin worden categorieën gedefinieerd als sememen die op basis van semen zijn gevormd, zodat bijvoorbeeld de categorie "vogel" de semen [+vleugels], [+snavel] en [+mogelijkheid tot vliegen] bevat. In de prototypetheorie wordt een categorie daarentegen voorgesteld als zijnde opgebouwd uit verschillende elementen met een ongelijke status, die geleidelijk in elkaar overvloeien (zie ook extensionaliteit en intensionaliteit), en waarbij het ene lid in bepaalde opzichten superieur is aan het andere. De categorie "vogel" heeft op deze manier bijvoorbeeld de leden "mus", "merel" en "pinguïn", waarbij de eerste twee van deze leden in de meeste delen van de wereld (met uitzondering van de Zuidpool) eerder als het "superieure" prototype beschouwd zullen worden dan het laatste lid. Niettemin staat de prototypetheorie in bepaalde gevallen ook semen toe die alleen voor scherp afgebakende categorieën, zoals [onveranderlijk] in een grammaticale context alleen bij de categorie bijwoord kan horen.
Semantiek In de semantiek kan men onderscheid maken tussen de kern van een begrip en de "grijze zone" eromheen. Die grijze zone is geheel-omvattend, maar bevat meerdere grijze zones. Die zijn op hun beurt ook weer geheelomvattend. Essentieel is voor elke afzonderlijke zone wel de 'invoer': de door middel van waarnemingen opgedane informatie. Ook bij de mens kan het goed waarnemen tot nieuwe inzichten (begrip) leiden, door het bewustzijn te focussen op zo veel mogelijk verschillende invalshoeken (benaderingen). Door er bewust meerdere omschrijvingen aan te geven wordt in het onderbewustzijn een 'veelzijdig begrip' verkregen, welke naargelang veelomvattend kan zijn. Het bewust toespitsen op zintuiglijke waarnemingen (extravert zijn) vergroot zo de totale begrippen, die ieder afzonderlijk het bewuste begrip weer vergroten. Vervolgens wordt bewust bepaalde 'herkenningspunten' verkregen door intuïtie. Deze moet bewust onthouden worden en dus de input zijn voor het te vormen potentieel. Door te proberen het potentieel altijd te vergroten in vooruitstrevende zin, wordt op den duur ongetwijfeld de essentie duidelijk. Zo ook die van de mens, ten aanzien van zijn (het?) 'bestaan'. Wat vloeit voort uit de karakterisering van een levend wezen als een mens? Welke ethische posities omtrent abortus en euthanasie zijn er? Of nog trivialer, wat is de betekenis van stoel? Hoewel niet iedereen erbij stil staat, kunnen gegeven definities van een stoel erg stereotiep zijn. Ook in een aantal gezaghebbende woordenboeken krijgt hij vier poten. Echter in alle gevallen is het wel het menselijke bewustzijn (afzonderlijk of beter nog tezamen) wat er 'een bepaalde draai' aan kan geven. In de semantiek worden in dit verband begrippen "opgesplitst" in semen, sememen en semantemen om de bijbehorende concepten in de werkelijkheid op overzichtelijke wijze te rangschikken.