Top 10 similar words or synonyms for сүйрлийг

цахилгаанд    0.838077

нажибуллагийн    0.826893

lublin    0.821337

хөрөнгөтнүүдийн    0.819353

жанибег    0.818353

wroclaw    0.817581

галаас    0.815400

интервенц    0.814914

гарсаныг    0.812053

гэмтэлээс    0.811233

Top 30 analogous words or synonyms for сүйрлийг

Article Example
Линь Бяо Линь Бяогийн унаж явсан онгоц сүйрлийг буух үедээ осолд орсон гэж албан ёсоор үзсэн боловч өөр олон санал бас байдаг.
Балтын тэнгисийн гажиг Энэхүү нээлтийг Шведэд байрладаг "Ocean X Team" усанд шумбагчдын баг Швед ба Финландын дундах тэнгисийн усанд хуучны усан онгоцны сүйрлийг эрэх шумбалт хийж байх явцдаа 2011 оны 6 дугаар сарын 19-ний өдөр илрүүлсэн байна.
Линь Бяо Маршал Линь Бяо, Мао Зэдуны эсрэг хуйвалдаан зохиож тэр нь бүтэлгүй болсон учир ЗХУ-д зугатан очихоор тийнхүү нисч явсныг Зөвлөлтийнхэн хүлээж авбал Зөвлөлт Хятадын харилцаанд нэн их уршиг тарьж болох байсан учир түүний сууж явсан онгоцыг Монголын нутагт буудан унагаж, өөрсдөө нэр цэвэр гарснаар барахгүй, бас хятадын удирдагчдыг ч түвэг бэрхшээлтэй хэрэг явдал, хэл амнаас аварсан гэж өрнөдөд бичсэн гэдэг.Энэ бол Трайдентын сүйрлийг тайлбарласан нэг шалтгаан. Нөгөө талаас зөвлөлтийнхөн болон монголын талынхан сүйрлийг нотлохдоо онгоц гагцхүү нисэгчийн алдаанаас болж унасан, өөр хөндлөнгийн юу ч нөлөөлөөгүй гэдэг. Хятадлын албаны хүмүүс хожим монголчуудад болон бусад орны хүмүүст хэлэхдээ онгоцыг Монголд буудаж унагасан гэж байсан тэмдэглэл ч бий .” /
Онги голынхон хөдөлгөөн 4. 2005 оны 05-06 сард Улаан нуураас Онги голын эх хүртэл 480 км газар экологийн эсэргүүцлийн явган маршийг хөдөлгөөний гишүүд дэмжигчид, хэвлэл мэдээллийнхэнтэй хамтран зохион явуулсан. Онги голын дагуу үүссэн экологийн сүйрлийг олон нийтэд нотлон харуулах, буруутай үйл ажиллагааг зогсоох, асуудлыг шуурхай шийдвэрлүүлэх зорилготой энэхүү маршийг зохиосон нь нилээд үр дүнтэй ажлын нэг болсон.
Арал тэнгис Арал нуурын ширгэлтийн гол шалтгаан нь Төв Азийн орнуудын эрчимтэй өсч байгаа хүн амыг ажил, цалингаар хангах гэсэн Зөвлөлтийн эрх баригчдын шийдвэрээр нуурыг усаар хангадаг хоёр мөрнийх нь дагуу услалтын систем байгуулсан нь юм. Бүс нутгийн хүн ам XIX зууны сүүлчээр 10 сая байснаас өдгөө зургаа дахин өсчээ. Арал ба Аралын орчмын сүйрлийг Зөвлөлтөд 1980-аад онд хүлээн зөвшөөрсөн ч өөрчилж чадаагүй юм.
Монголчуудын Европ дахь байлдан дагуулалт 1242 онд Клис портрэс дахь Монголын сүйрлийг тайлбарласан байдаг. Дундад зууны турш Крот нь 4-р Вила хаантай хамтран Унгарын вант биеэ даасан нэгдсэн улс байсан. Монгол Кадан нь 1241 онд Сажо мөрөн (гол)ын сав дагуу нутаг дэвсгэрийг эзэлж байсан. Тэдний 2 дахь довтолгоо нь Кротыг эзлэх төлөвлөгөөтэй байлаа. Дараа нь Зибрагын оршин суугчид нь тэдний эргэн тойрон болон оршин суух газраа тойруулан хамгаалалтын хашаа барьж байсан.
Монголчуудын Чеченьд хийсэн довтолгоо 1237 онд Хойд Кавказ дахь дайралт эхэлсэн. Монголчууд Цирказууд болон Алансуудын эсрэг анхны дайралтаа явуулж ( энэ үед Аланы хаант улс олон үндэстэн ястангаас бүрдсэн ба хагас шахуу нь Вайнах байсан ). Вайнах Аланы тосгодууд байрлах байсан одоогийн хойд Ингусхэтиа, Хойд Чечений хойд хэсэг болон Хойд Оссетиад болсон бүрэн сүйрлийг ажигласан . Терекийн барийн хэсгийн эрх мэдлийг нэгтгэсний дараа Монголчууд голын дагуу баруун тийш Терек дэх Вайнахын хэсгийг буулгаж авахаар хөдөлсөн (одоогийн Терекийн мэдлийн Чечен болон Ингушээс бага, өмнөх Алансуудын хязгааргүй байр сууринаас болж) . Жүржүк/Симсирчүүд ч мөн одоогийн Дагестанд байрлах Лезгинзийн нийслэл Дербентийг эзлээд удаагүй байсан Монголын цэргүүдэд Өмнөд болон Зүүнээсээ дайруулсан .
Ховдыг чөлөөлөх байлдаан Ийнхүү монгол улсын цэргийн анхны том ялалтын үр дүнд Халх Монголын нутаг дэвсгэр хятад-манжийн эзэрхийллээс бүрэн чөлөөлөгдсөн ажээ. Ховдыг чөлөөлсөн нь Хүрээнд тусгаар тогтнол зарласнаас ч илүү ач холбогдолтaой зүйл байсан юм. Учир нь 1911 оны 10 дугаар сарын Учаны бослого, 1912 оны 2 дугаар сард Манж Чин улсын сүйрлийг албан ёсоор зарласан хэмээх энэ хоёр үйл явдлын хооронд хятадын хяналт түр зогсох үе нь монголчуудын хувьд тусгаар тогтнолоо тунхаглах, түүнийгээ оросуудаар дэмжүүлэх хамгийн таатай бяцхан тохиол үе байсан ба үүнийг ч монголчууд Богд гэгээн ба халхын ноёдын удирдлаган доор амжилттай ашиглаж чадсан.
Монголчуудын Европ дахь байлдан дагуулалт Монголчууд төв Европт 3-н армийг нь эзэлсэн. Нэг арми нь алэнст Польш гэр бүл Христийн сүм, 2-р арми нь Пемос Хенру, Дуке Силеза Легника дахь тулалдаанд 2дахь арми Карпатын ууланд 3дахь арми Динивт тус тус ялагдал хүлээжээ. Армиудад шахалт үзүүлж 1241 онд Унгарчууд ялагдал хүлээж, Мохи 1241 оны 4 сарын 11-нд ялагдал хүлээжээ. Монголын цэргүүд Унгарын ардыг сүйрүүлж 1242 оны зун, хавар Унгарчуудыг эзлэв. Армиуд Унгарыг 1242 оны зун хавар Австри, Далмати, Моровяг эзэлсэн. Агуу их хаан 1241 оны 12 сард нас барсан боловч Чингис хааны угсааны ханхүү мэдээг сонсоод буцаж Монголд ирээд шинэ хаан сонгожээ. Пис 2-р Хенри Легникагийн тулаанд алагдаж энэ тухай 19-р зуунд зураач Жан Матико зурагтаа дүрсэлжээ. Кивийг эзэлсний дараа Бат хаан цөөн тооны цэргүүдийг илгээн Польш, Лублин болон Польшийн армийг сүйрүүлсэн. Бусад багууд Монголын хүчийг нэгтгэн Польш Галичийн хилд байв. Монголчууд хохирогч олонтой ч Оломок, Моровагийн тоо томшгүй олон Европын армитай тэмцэж байлаа. Монголын морин цэргийн хувьд Европын газрын байрлал, цэрэг арми бусад талууд ч ашиггүй хохиролтой байлаа. Польшид Монголчууд Монгол цэргийн бодлого сайтар төлөвлөгөөтэй стратегийн дагуу хаан Венселастай тулалдсан юм. Татарчууд Полоник хүрч Гзарна Ханзаг хүрч буудалласан. Вольвад тулалдаж Кракованыг эзлэв. Польшууд давуу талаа ашиглаж өөрийн цэргээс цөөн ч олон Монголчуудыг хөнөөсөн юм. Эцэст нь Польшууд гарын үсэг зурсан. Тулааны турш Польш шоронгуудад олон цэрэг амь үрэгдсэн. Польшууд(хэргэм зэрэгтнүүд) зугтаж гарын үсэг зурсанаар Польшийг амжилттай эзэлжээ. Гэвч Сүбээдэйтэй хийсэн тулаанд Европчууд удаан үргэлжилсэн төлөвлөгдсөн амжилттай тулаан ялалтуудыг байгуулж байлаа. Оросын вант улсад асар их хөнөөл сүйрлийг авчирсанаар барахгүй Польш, Унгар, Австри болон Европод тулааны бэлтгэл хийгдсээр байлаа. Европын вант улсууд тулаанд бэлтгэж Бат хаанаар удирдуулсан байв. Бат хаан,Бат хааны хүү Зүч нар удирдаж харин Сүбээдэй Оросын вант улсыг удирдан Унгарыг Хадан Легникийн тулаанд Гюкийн арми Транславанд ялгуусан ялалт байгуулав. Тэд Унгарын талд Сүбээдэйг хүлээж байв. Сажо голд шинэ арми байгуулж Унгарын Вайла 4-р хааныг Мохигийн тулаанд ялж Сүбээдэй төлөвлөсөн үйл ажиллагааны дагуу агуу ялалтуудыг хийсэн юм.
Пол Пот Пол Потын намын явуулсан хэтэрхий харгис бодлого ард түмний дургуйцлийг төрүүлэхгүй байх аргагүй. Анхны олон нийтийн эсэргүүцэл 1975 оны есдүгээр сард Сиемреап мужид гарсан боловч харгислалаар дарагдлаа. Пномпенийг хамгаалах үүрэгтэй 170 дугаар дивизийн цэргийн бослого 1977 оны хоёрдугаар сард гарлаа. Дараалаад баруун хойд ба зүүн нутгуудад бослого гарав. Аажмаар Ардчилсан Кампучид чөлөөлөгдсөн районууд үүсэн тийшээ полпотын дэглэмтэй тэмцэх эрмэлзэлтэй харгислалын хохирогчид цувж эхэлжээ. “Коммунист туршилтын” сүйрлийг Засгийн газрынх нь явуулж байсан эдийн засгийн бодлого ч улам ойртуулсан юм. Төлөвлөсөн асар их хэмжээний цагаан будаагаа хүмүүсийн өдөржин шөнөжин ажиллуулаад ч хурааж чадсангүй. “Улаан кхмерүүд”хөдөө аж ахуйгаа сайн мэдэхгүйгээс гадна улс орон даяар үүсгэн хөөрөгдсөн айдас ч саад болж байв. Хөдөө бүсүүдийн удирдлага ноогдсон төлөвлөгөөгөө биелүүлж чадахгүйгээ илтгэхээс айн үзүүлэлтээ ихэсгэсэн илтгэлийг төвдөө явуулна. Районууд хоорондоо мэдээлэл солилцох нь хориотой байсан бөгөөд ер нь нууц байдал Ардчилсан Кампучийн бүхий л салбарыг хэрсэн байжээ. S-21 шоронгийн комендант Канг Кек Иеу 1980 онд “улаан кхмерээс” салан христийн шашинд орсон байв. Түүнийг 1999 онд баривчлаад зургаан жилийн дараа олон улсын шүүхээр шүүсэн юм. Өнгөрсөн жилийн арваннэгдүгээр сард Пол Потын хамсаатан дахиад л шүүгдлээ. Тэрээр 15 мянган хүнийг хөнөөсөн хэрэгт өөрийн гэм бурууг хүлээж, амь үрэгдэгсдийн хамаатан саднаас уучлалт гуйжээ. Фото: Courtesy of Extraordinary Chambers in the Courts of Cambodia. Үүний зэрэгцээ хүчин сульдсан орон хөрш Вьетнамыг өөрийн дэглэмийн дайснаа гэж үзсэнээс түүнийг Зөвлөлт шигээ “коммунизмын үзэл санаанаас урвасан” гээд дайтаж эхэлсэн юм. Түүний засгийн бодлогыг эсэргүүцсэн хэн болгон шууд цаазаар авахуулж байсан ба түүний засгийн газрын сайд ч өршөөлгүйгээр баривчлагдаж цаазлуулагдаж байв. Нийтдээ баривчлагдан цаазлуулсан ба өлсгөлөн, өвчнөөр албан бус тоогоор 3 сая орчим хүн амиа алджээ.Энэ нь хүн төрөлхтний түүхэнд хараар бичигдэх өөрийн ард түмнээ харгислал-яргалалын цус, нулимсан далайд умбуулж 8 сая хүн амтай байсан улс орноо сүйрлийн ангал руу түлхэж 5 сая болгож хядсан цуст-жигшүүрт алуурчин бөгөөд Мао зе дун-ы "Соёлын хувьсгал"ыг импортолж Бээжингийн эрх баригчдаас онц дүн авсан "сурагч" юм.Түүний энэхүү яргалал нь улаан Кхмерүүдийн бусад нөхдийнх нь хүртэл жигшил зэвүүцлийг хүргэж улмаар хагарал гарч эсэргүүцэн босч түүнээс болон Бээжингийн дэглэмээс харилцаагаа таслан сөрөг хүчнийхэн болон Вьетнам, ЗХУ-ын талтай хамтран ажиллах болсон байна.Удалгүй "Үйл нь ирсэн хулгана муурын сахлаар оролдох"-ын үлгэрээр өөрийн хүчээ хэтрүүлэн үнэлж, БНХАУ-ын цэргийн дэмжлэгт найдан өчигдөрхөн АНУ,барууны орнууд, Сайгоны болон Лон Нолын дэглэмийн эсрэг холбоотон болон байлдаж байсан коммунист найз Вьетнамын нутаг дэвсгэрт түрэмгийлэн оров. Энэ нь ч Ханойн эрх баригчид болон түүний эсрэг талынханд аятайхан шалтаг болж өгчээ.Хоёр орны хооронд дипломат харилцаагаа 1977 онд тасалсан байснаас гадна хил орчимд нь зэвсэгт мөргөлдөөн тасрахгүй болсон байжээ. Олон жилийн дайнд ч туршлагажсан, тоо хүчний хувьд олон дахин давуу Вьетнамын армитай эн зэрэгцэх хүчин тэр үед тэнд байсангүй. “Улаан кхмерүүд” ихээхэн хохирол үзэж байснаас гадна Вьетнам Пол Потын дэглэмийг унагаахыг уриалсан сурталчилгааг камбожчуудад хүчтэй хийж байсан билээ. Вьетнамын оролцоотойгоор 1978 онд Кампучийг аврах үндэсний нэгдсэн фронт байгуулагдав. Вьетнамын арми 1979 оны нэгдүгээр сарын 7-нд Пномпень хотыг эзэлснээр “улаан кхмерүүдийн” дэглэм унажээ.1979 онд Вьетнамын цэргийн хүчний дэмжлэгтэйгээр Пол Потын эсрэг боссон Улаан Кхмерийнхэн Пол Пот ба түүний талын этгээдүүийг хөөн гаргажээ. Пол Пот өөрийн тойрон хүрээлэгсдийн хамтаар Тайланд улс руу дүрвэн гарч амжсан юм. 1997 онд засгийн газрын дэмжлэгийг авахын тулд өөрийн удаан хугацааны түнш болох Сон Сэнг цаазаар авсан. Гэвч дараахан нь түүнийг Улаан кхмерийн армийн удирдагч Та Мокын тушаалаар баривчлан, насан туршид нь гэрийн хорионд хийсэн байна. 1998 оны 4 сард Та Мок нь шинэ засгийн газрын цэргийн дайралтаас зугтах үедээ Пол Потыг хамт авч явсан байна. Албан бус эх сурвалжаас үзвэл, Пол Пот нь 1998 оны 4 сарын 15-нд зүрхний шигдээсээр нас барсан байна. Түүний шарилын хумсны өнгө нь өөрчлөгдсөн байсан зэргээс хор ууж эсвэл хорлогдож нас барсан гэж үздэг.Ард түмэн бүрт өөрийн гашуудлын өдөр бий. Тэр нь Камбожийн хувьд дөрөвдүгээр сарын 17-ны өдөр. Тэртээ 1975 оны энэ өдөр тус орны засгийн эрх Пол Потын (Saloth Sar, 1928-1998) удирдсан коммунистуудын хэт харгис “улаан кхмерүүд” жигүүрт иржээ. Гурван жил гаруй хугацаанд тус улсад нийгмийн асар том туршилт хийгдэж, цэцэглэн хөгжиж байсан орон дэлхийн хамгийн ядуу орнуудын нэг болон хувирсан билээ.Цуст дарангуйллын гурван жил хагасын дотор улс орон нь бүрэн сүйрч дэлхийн хамгийн ядуу орнуудын нэг болсон байв. Пол Потын дэглэмийн гай түүнийг унагаснаас хойш олон жилийн турш Камбожид мэдрэгдсээр ирсэн билээ. Ная, ерээд онуудад полпотчуудын зэвсэгт бүлэглэл партизаны дайныг олон районд нь явуулж, Пномпенийн төвд нь хүртэл террорын үйлдлийг хийж байлаа. “Улаан кхмерүүд” дарангуйлж байх цагаас нутгийн олон районуудад үй олон минийн талбай гарч ирсэн юм. Нэн ялангуяа, хил орчмын бүсэд тэр нь ихээр үлдсэн нь өнөөг хүртэл хор хөнөөлөө үзүүлсээр байна. Эмч, багш, инженерүүдийн хомсдол хурцаар илэрч түүнийг арилгахад олон улсын тусламж шаардлагатай болсон юм.Пол Потын хамсаатнуудаас олон хүн баригдан шүүгдсэн ба тэдний тоонд Пол Потын баруун гар Ардчилсан Кампучийн Гадаад хэргийн сайд Иенг Сари, Туол Сленг шоронгийн дарга, намын Дуч гэдэг нэрээр алдаршсан Канг Кек Иеу (Kang Kek Iew) нар байлаа. Харин “улаан кхмерүүдийн” лидер хамсаатнуудынхаа хамт олон жил ширэнгэн ойд бүгж байгаад 1998 онд учир битүүлэгээр нас баржээ. Пол Пот ердийн үхлээр үхсэн үү үгүй юу гэдэг нь мэдэгдэхгүй хэвээр үлджээ. Дарангуйлагчийн цогцсыг ширэнгэн ойд автомашины дугуй шатаасан түүдэг дээр чандарлажээ. Хамтран зүтгэгчид ба найз нөхөд нь чандарлах ёслолд нь оролцоогүй гэнэ. Ямартай ч 1993 он хүртэл түүний талынхнийг БНХАУ зэр зэвсэг,санхүүгээр дэмжлэг үзүүлж байсан гэдэг.