Top 10 similar words or synonyms for ჯირკვლოვანი

მფარავი    0.908743

ფორებიანი    0.903700

მჟავასა    0.902357

დიგენეზური    0.901474

ღეროთი    0.901124

კონები    0.900727

მილისებრი    0.899869

ბოჭკოები    0.896612

საფარველი    0.896307

ბაქტერიულ    0.894556

Top 30 analogous words or synonyms for ჯირკვლოვანი

Article Example
ფშნის ეკალი ფშნის ეკალი () — მცენარეთა გვარი პარკოსანთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ან ერთწლოვანი, ჯირკვლოვანი მეწვებით მოფენილი, ზოგჯერ ეკლიანი ბალახები და დაბალი ბუჩქებია.
ეპითელიუმი ერთშრიანი ცილინდრული "ანუ ჯირკვლოვანი." მის უჯრედებს ფიალის ფორმა აქვთ და გამოყოფენ სხვადასხვა სეკრეტს: "ოფლი, ცხიმი, ცრემლი, ნერწყვი, ჰარმონები" – შინაგანი სეკრეციის ჯირკვლები, კუჭის და ნაწლავების ლორწოვანი გარსი.
ყვავილი ნაყოფფოთლები სახეშეცვლილი მეგასპოროფილებია. ნაყოფფოთლების შედარებით უფრო პრიმიტიული ტიპი ახასიათებს დეგენერიას და ტასმანიას გვარებს. ნაყოფფოთლის ზედა ნაწილი წაგრძელებულია და ქმნის სვეტს, რომელიც სპეციალური ჯირკვლოვანი ქსოვილით — დინგით ბოლოვდება.
მცენარის ბუსუსები ბუსუსები ხშირად ხელს უწყობენ მცენარის ნაყოფის ან თესლის გავრცელებას, ამაგრებენ მცოცავ მცენარეებს საყრდენზე (ღეროს კაუჭისებრი ბუსუსები), შეიწოვენ წყალს (ყველა მცენარის ფესვის ბუსუსები), ასრულებენ გამომყოფი ორგანოების ფუნქციას (ჯირკვლოვანი ბუსუსები, რომლებიც გამოყოფენ ეთეროვან ზეთებს) და სხვა.
დროზერა დროზერა "ცვრიანა" () — მრავალწლოვანი (იშვიათად ერთწლოვანი) მწერიჭამია მცენარეების გვარი დროზერასებრთა ოჯახისა. მისი ფესვთანური, როზეტად შეკრებილი ფოთლები მოფენილია ჯირკვლოვანი ბუსუსებით, მაგრამ გამოყოფილი წებოვანი სეკრეტის საშუალებით მცენარე იჭერს და ინელებს მწერს. დროზერას 90-მდე სახეობა არქტიკის გარდა, ყველგანაა გავრცელებული; სახეობათა უმრავლესობა ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაშია. საქართველოშიც გვხვდება 4 სახეობა. დროზერა იზრდება ტორფიან ჭაობებში.
ტუჩფეხიანები ტუჩფეხიანების შხამიანი აპარატი შედგება 6 ნაწილისაგან, რომელთაგანაც ბოლო არის წაწვეტებული, ბრჭყალის მსგავსად მოხრილი. მის ზედაპირზე შეინიშნება სიგრძივი ბეწვები, ხოლო მის შიგნითაა სადინარი, რომელიც დაკავშირებულია შხამიან ჯირკვალთან და იხსნება ბრჭყალისმაგვარი ეშვის ბოლოს. შხამიან ჯირკვალს გააჩნია თეთრი ტომრის ფორმა და შედგება ჯირკვლოვანი ოლვეოლებისგან, რომლებიც განლაგებულია რადიალურად და იხსნება საერთო სადინარში. ტუჩფეხიანთა შხამის მისაღებად გამოიყენება ელექტროსტიმულაციის მეთოდი.
ორგანო ასეთი ქსოვილები ორგანოთა ძირითად ქსოვილებად არის მიჩნეული, დანარჩენი ქსოვილები კი — დამხმარედ. ზოგიერთ ორგანოში შემაერთებელი ქსოვილი (როგორც დამხმარე ქსოვილი) ორგანოს ძირითადი ქსოვილისთვის ქმნის საყრდენ საფუძველს, ანუ რბილ ჩონჩხს — სტრომას — stroma (ბერძნ. ჩანაფენი), რომლის ხარიხებს შორის სივრცე ამოვსებულია ნივთიერებით, ანუ პარენქიმით (parenchyma — ბერძნ. შემავსებელი მასა); ასეთ ორგანოებს პარენქიმულ ორგანოებს უწოდებენ (ღვიძლი, ფილტვები, ელენთა, თირკმლები, ჯირკვლოვანი ორგანოები).
გულყვითელა გულყვითელა (Calendula), მრავალწლოვანი ან ერთწლოვანი ბალახოვანი, იშვიათად ბუჩქ-ბალახა მცენარეების გვარი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. აქვთ ჯირკვლოვანი ბუსუსებით შემოსილი 5-60 სმ სიმაღლის ღერო, მოგრძო, ლანცეტა ფოთლები, დიდი ზომის კალათა ყვავილედებად შეკრებილი მოყვითალო-ნარინჯისფერი ყვავილები. ევროპასა და აზიაში გვხვდება გულყვითელას 20-ზე მეტი სახეობა. ძველთაგანვე ცნობილია დეკორატიული სახეობა Calendula officinalis, რომელსაც სამკურნალოდაც იყენებენ. საქართველოში იზრდება გულყვითელას 2 სახეობა: Calendula arvensis და Calendula gracilis.
ზღვის კატა (თევზი) ზღვის კატა (Dasyatis pastinaca) — თევზი ბოლოქაცვიასებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 2,5 მ აღწევს, წონა — 16 კგ. სხეული შიშველია, მხოლოდ ზურგის შუა ხაზზე რამდენიმე მცირე ხორკლია უკან გადაღუნული ქიცვით. კუდის ფუძესთან აქვს კიდეებდაკბილული დიდი ქიცვი, რომლის ჩხვლეტა სახიფათია (მის ღარში შხამიანი ჯირკვლოვანი უჯრედებია განლაგებული). ზღვის კატა გავრცელებულია ატლანტის ოკეანეში, ხმელთაშუა, შავ და აზოვის ზღვებში. საქართველოს სანაპიროებთან ყველგან გვხვდება. მისი სარეწებია ბათუმთან და ანაკლიასთან.
ფრინველები სისხლის მიმოქცევის სისტემაში არტერიული და ვენური სისხლი სრულიად განცალკევებულია. სისხლის ინტენსიურმა ჟანგვამ და სხეულის მუდმივმა მაღალმა ტემპერატურამ განაპირობეს ნერვული რეაქციების დაჩქარება და ფრინველთა ფსიქიკის საერთო დონის ამაღლება. დიდმა კუჭმა და საჰაერო პარკების არსებობამ გამოიწვია მარჯვენა საკვერცხის (ზოგჯერ სათესლისაც) და კვერცხსავალის, შარდის ბუშტის, მსხვილი ნაწლავის რედუქცია, სწორი ნაწლავის დამოკლება. ამავე დროს საყლაპავ მილში გაჩნდა სამარაგო განყოფილება — ჩიჩახვი, ხოლო კბილების ფუნქცია მიიღო კუნთოვანმა კუჭმა, სადაც კუჭის წვენით დამუშავებული და ჯირკვლოვანი კუჭიდან გადასული საკვები ქუცმაცდება. მსხვილი ნაწლავი კლოაკაში ბოლოვდება.