Top 10 similar words or synonyms for ხშულ

მსკდომი    0.952041

    0.943739

ტონურ    0.932714

ითი    0.930924

ქართვ    0.926119

რვაობითი    0.922317

სპირტები    0.919414

პიროვანი    0.917887

სპირანტები    0.914219

alsi    0.913696

Top 30 analogous words or synonyms for ხშულ

Article Example
ფონეტიკა ხშულ თანხმოვანთა წარმოთქმისას განირჩევა შემდეგი სამი ფაზა:
ფონეტიკა ექსპლოზიციის მიხედვით ხშულ თანხმოვნებში განასხვავებენ:
ჸინი ჸ — (IPA გამოთქმა ) დამატებითი ქართული ასო. აღნიშნავს ხორხისმიერ ყრუ მკვეთრ ხშულ თანხმოვანს . გამოიყენება მეგრულ ენასა (მაგ. ჸუდე „სახლი“) და ქართულის თუშურ კილოში.
თანხმოვანი თუ ჰაერის ნაკადმა სრულად დახშული არე გამოაპო, მივიღებთ ხშულ თანხმოვანს, ანუ ოკლუზივს (მაგ., ქ თ ფ), და, თუ შევიწროვებულ ნაპრალში გამოატანა, მაშინ თანხმოვანი იქნება "ნაპრალოვანი", ანუ "სპირანტი" (სხვანაირად კიდევ ფრიკატივი, მაგ., ს შ).
ბაშკირული ენა ანბანი დაფუძნებულია კირილიცაზე 9 დამატებითი სიმბოლოთი, რომელიც შეესაბამება სპეციფიკურ ბგერებს: ხშულ-მსკდომი Ғғ , Ҡҡ , ინტერდენტალური ფრიკატივები Ҙҙ , Ҫҫ , ველარული ცხვირისმიერი Ңң , ფარინგალური Һһ ; წინაენისმიერი ხმოვნები: ღია Әә , საშუალო წევის სუპერლაბიალიზებული Өө , ზედა წევის Үү . თანამედროვე ბაშკირული დამწერლობა მკაცრად ფონეტიკურია და თანამიმდევრულად გამოხატავს ბაგისმიერ ("о/ө" ხაზზე) და მწკრივ ჰარმონიას.
დაღესტნური ენები დაღესტნურ ენათა ბგერითი სისტემა სხვადასხვანმაირია. ენათა უმეტესობაში 4-5 მარტივი ხმოვანია, ზოგან დასტურდება გრძელი და ნაზალიზებული ხმოვნები (ანდიურ ენებში), ფარინგალიზებული ხმოვნები (უდიურში), ლაბიალიზებული ხმოვნები (დიდოურ ენებში). თანხმოვანთა სისტემა რთულია. ხშულ თანხმოვანთა სამეულები (მჟღერი-ფშვინვიერი-მკვეთრი) გვხვდება ყველა ენაში; ხშირია დაპირისპირება ყრუ თანხმოვნებში ინტენსივობის ხარისხით (ძლიერი-სუსტი; ხუნძურში, დარგუულში, ლეზგიურში), გვხვდება პალატალიზებული, ლაბიალიზებული და ფარინგალიზებული თანხმოვნებიც.
ფონეტიკა 1. საარტიკულაციო ორგანოების ხშვის შედეგად ზესადგამი მილის (ე.ი. ხახა-ცხვირ-პირის ღრუების) ერთ-ერთ წერტილში ჰაერნაკადი სრულ დაბრკოლებას აწყდება, რასაც განხშვა, "სკდომა" მოსდევს. ასე წარმოქმნილ ბგერებს ხშულები ანუ ხშულ-მსკდომები (ლათ. occlusivae) ეწოდება (მაგ. ქართ. ბ, გ, დ, პ, ტ, კ.)
დადი თანამედროვე ლიტერატურულ არაბულ ენაში დადით გადმოცემული ფონემა /ḍ/ ძირითადად წარმოადგენს ფარინგალიზირებულ ან ველარიზირებულ მჟღერ ალვეოლურ ხშულ ბგერას ( ანდა ). თუმცა ზოგიერთ დიალექტში, აგრეთვე არაბული ენის ისტორიულ ფონეტიკაში გვხვდება მცირე გადახრები ამ ძირითადი ფონეტიკური მნიშვნელობისაგან. არაერთი მეცნიერის აზრით, დადის არტიკულაცია თავდაპირველად ხდებოდა ლატერალურად ან ლატერალიზირებულად — ამ თვისების გამო არაბულ ენას ზედმეტსახელად „დადის ენასაც“ უწოდებენ. ბგერის ასეთი წარმოთქმა დასტურდება სამხრეთარაბულ დიალექტებში, არაბულიდან ნასესხებ სიტყვებში ესპანურსა და ინდონეზიურ ენებში.