Top 10 similar words or synonyms for წნევა

სიმკვრივე    0.901039

ტემპერატურის    0.892221

შეფარდებითი    0.886724

კუთრი    0.885728

ტემპერატურული    0.882364

დნობის    0.878914

კჯ    0.872484

წნევით    0.872037

სითბოს    0.871311

ინტენსივობა    0.870481

Top 30 analogous words or synonyms for წნევა

Article Example
წნევა წნევა (აღინიშნება "P" სიმბოლოთი) — ფიზიკური სიდიდე, რომელიც რიცხობრივად უდრის ფართობის ერთეულზე მოქმედ ძალას; იგი ახასიათებს იმ ნორმალური (ზედაპირის პერპენდიკულარული) ძალების ინტენსიურობას, რომლებითაც ერთი სხეული მოქმედებს მეორე სხეულის ზედაპირზე. თუ ძალები ზედაპირის გასწვრივ თანაბრადაა განაწილებული, ზედაპირის ნებისმიერ ნაწილზე წნევა :formula_1, სადაც S არის ზედაპირის ამ ნაწილის ფართობი, ხოლო F — მასზე ნორმალურად მოდებული ძალების ჯამი. თუ ძალები არათანაბრადაა განაწილებული, ეს ტოლობა განსაზღვრავს საშუალო წნევას S ფართობზე, ხოლო ზღვარში, როდესაც S მიისწრაფვის ნულისაკენ, — წნევის მოცემულ წერტილში. ძალების თანაბარი განაწილებისას წნევა ზედაპირის ყველა წერტილში ერთნაირია, არათანაბარი განაწილებისას კი წერტილიდან წერტილამდე იცვლება.
ოსმოსური წნევა ოსმოსური წნევა (იგივე "ტურგორი") — ძალა, რომელიც ოსმოსის დროს ნახევრადგამტარ მემბრანაზე მოქმედებს და მიმართულია უფრო კონცენტრირებული სხნარიდან უფრო განზავებულისკენ. იგი ტოლია იმ წნევისა, რომლითაც უნდა ვიმოქმედოთ კონცენტრირებულ ხსნარზე, რათა მასში სითხის გადასვლა შეჩერდეს.
ოსმოსური წნევა სწორედ ამიტომ წამლები, რომლებიც სისხლში შეჰყავთ, იზოტონურ ხსნარში მზადდება, რომელიც ზუსტად იმდენ ნატრიუმის ქლორიდს (სუფრის მარილს) შეიცავს, რომ უჯრედის ციტოპლაზმის ოსმოსური წნევა გააწონასწოროს. წამლებში მარილის კონცენტრაცია თუ უფრო დაბალი იქნა, ოსმოსურ წნევათა სხვაობა წარმოიშობა, რომლის შედეგად სისხლის უჯრედებში წყლის შესვლა მოხდება, რაც მათ გასკდომას გამოიწვევს. და პირიქით: თუ სისხლში დიდი რაოდენობით ნატრიუმის ქლორიდს შევიყვანთ, სისხლის უჯრედებიდან წყალი გამოიდევნება და ისინი მოიჭმუჭნება.
ატმოსფერული წნევა ატმოსფერულ წნევას ზომავენ ბარომეტრით, გამოსახავენ მილიბარებით (მბ), ნიუტონებით მ–ზე (ნ/მ–ზე) ან ვერცხლისწყლის სვეტის სიმაღლით (მმ ვწყ. სვ.) სიმძიმის ძალის აჩქარების ნორმალური სიდიდისა (ზღვის დონეზე 45º განედზე) და 0 °C დროს. ატმოსფერული წნევა გარკვეული კანონით იკლებს სიმაღლესთან ერთად. 5 კმ სიმაღლეზე იგი ზღვის დონეზე არსებული წნევის დაახლოებით ნახევარია. ჰორიზონტალური მიმართულებით ატმოსფერული წნევა ცვალებადია და არათანაბრად ნაწილდება.
ოსმოსური წნევა ოსმოსური წნევის კანონის გამოყენება შეიძლება მოცემული ნივთიერების მოლეკულური მასის გამოსათვლელად.
ფესვის წნევა ფესვის წნევა — ძალა, რომელსაც ფესვების მიერ შეწოვილიი წყალი და მასში გახსნილიი მინერალური ნივთიერებები ღეროს გამტარი კონებით აჰყავს მცენარის ზედა ნაწილებში. ფესვის წნევას საფუძვლად უდევს ოსმოსური წნევა. ფესვის წნევა განაპირობებს უჯრედთა მიერ წყლის აქტიურ გადადენას გარკვეული მიმართულებით — ქვემოდან ზემოთ. ფესვის უჯრედთა მიერ წყლის აქტიური გადადენა ადვილად შეიმჩნევა გადაჭრილ ღეროზე. ამ მოვლენას მცენარის ტირილი ეწოდება. ჰაერის მაღალი ტენიანობის დროს წყლის წვეთები გამოიყოფა ფოთლის კიდეებიდანაც (გუტაცია). ფესვის წნევა დაახლოებით 1—3 ატმოსფეროს უდრის. იგი დამოკიდებულია ფესვის ცხოველმოქმედებაზე. დაბალ ტემპერატურაზე და ჟანგბადის უკმარისობისას ფესვის წნევა მცირდება. ფესვის წნევის მაქსიმუმიი აღინიშნება დღისით, მინიმუმი — ღამით.
ოსმოსური წნევა ხსნარის ოსმოსური წნევა მასში გახსნილ ნივთიერებათა რაოდენობაზეა დამოკიდებული, და არა მათ ქიმიურ თვისებებზე. რაც უფრო კონცენტრირებულია ხსნარი, მით მეტია მისი ოსმოსური წნევა. ეს წესი, რომელსაც ოსმოსური წნევის კანონი ჰქვია, გამოიხატება მარტივი ფორმულით, რომელიც ძალიან ჰგავს იდეალური აირის კანონს.
ოსმოსური წნევა ოსმოსური წნევა საკმაოდ მნიშვნელოვანი შეიძლება იყოს. მაგალითად, ოსმოსური წნევის საშუალებით მცენარე ფესვებით მიწიდან წყალს იწოვს და მცენარის წვენი ფესვებიდან ხის წვერამდე ადის. მცენარის წვენი გლუკოზას შეიცავს, ოსმოსის საშუალებით მას ფესვებიდან წყალი ემატება, მისი მოცულობა მატულობს და ხის კენწეროს აღწევს. თუკი კონცენტრირებული ხსნარი დახურულ სივრცეში იმყოფება, მაგალითად სისხლის უჯრედში, მაშინ ოსმოტურმა წნევამ შეიძლება ამ უჯრედის გასკდომა გამოიწვიოს.
ატმოსფერული წნევა ატმოსფერული წნევა — ჰიდროსტატიკური წნევა, რომელსაც ყოველი საგანი განიცდის ატმოსფეროსაგან. ატმოსფერული წნევა ყოველ წერტილში დამოკიდებულია ჰაერის სვეტის წონაზე, რომლის სიმაღლე ატმოსფეროს საზღვრამდე ვრცელდება.
ატმოსფერული წნევა ატმოსფეროს ნორმალურ წნევად მიღებულია 760 მმ ვწყ. სვ. = 1013,25 მბ = 101325 ნ/მ