Top 10 similar words or synonyms for შთანმთქმელი

ველით    0.875478

კონდენსაცია    0.864431

დენების    0.863069

ნეპტუნზე    0.850602

შეკუმშვისას    0.848593

შეკუმშვით    0.847042

თალასემია    0.846987

რიბოსომა    0.841865

მოქმედებისას    0.841299

ფუგასური    0.840037

Top 30 analogous words or synonyms for შთანმთქმელი

Article Example
მზე ფოტოსფეროს ოპტიკური სპექტრის ადრეული კვლევებისას აღმოჩნდა, რომ ზოგიერთი შთანმთქმელი ხაზი არ უკავშირდება არცერთ ქიმიურ ელემენტს, რომლებიც მაშინ იყო ცნობილი დედამიწაზე. 1868 წელს ნორმან ლოკიერმა ივარაუდა, რომ ეს შთანმთქმელი ხაზები გამოწვეული იყო ახალი ელემენტის მიერ, რომელსაც მან ჰელიუმი უწოდა ბერძნული მზის ღმერთ ჰელიოსის პატივსაცემად. 25 წლის შემდეგ დედამიწაზე ჰელიუმის იზოლირება მოხდა.
ვარსკვლავი ვარსკვლავის ტემპერატურა რამდენიმე განსხვავებული ელემენტის იონიზაციის ტემპს განსაზღვრავს, რომელიც აისახება სპექტრში არსებული მახასიათებელი შთანმთქმელი ხაზებით. ვარსკვლავის ზედაპირის ტემპერატურა, მის სრულ ვარსკვლავიერ სიდიდესთან ერთად, გამოიყენება მისი კლასიფიცირებისთვის.
მზე მზის ყველაზე გრილი ფენა არის ტემპერატურული მინიმუმის რეგიონი, რომელიც ფოტოსფეროდან 500 კმ-თი ზემოთაა. მისი ტემპერატურა დაახლოებით 4100 კელვინია. მზის ეს ნაწილი იმდენად გრილია, რომ მასზე უბრალო მოლეკულები არსებობს, როგორებიცაა ნახშირჟანგი და წყალი, რომელთა დაფიქსირება მათი შთანმთქმელი სპექტრითაა შესაძლებელი.
მზე ტემპერატურული მინიმუმის ფენის ზემოთ არის 2000 კმ-ის სისქის ფენა, რომელსაც აკონტროლებს ემისიური და შთანმთქმელი ხაზების სპექტრი. მას ეწოდება ქრომოსფერო, რომელიც ბერძნული სიტყვა "chroma"-დან (ნიშნავს ფერს), რადგან ქრომოსფერო ჩანს, როგორც ფერადი ნათება მზის სრული დაბნელების დასაწყისისას და დასასრულისას. ქრომოსფეროში ტემპერატურა თანდათანობით იზრდება სიმაღლესთან ერთად და წვერში 20 000 კელვინს აღწევს. ქრომოსფეროს ზედა ნაწილში ჰელიუმი ნაწილობრივ იონიზირებული ხდება.
ვარსკვლავი ვარსკვლავის მასისა და რადიუსის ერთობლიობა განსაზღვრავს ზედაპირის გრავიტაციას. გიგანტურ ვარსკვალვებს გაცილებით მცირე ზედაპირის გრავიტაცია აქვს, ვიდრე მთავარი მიმდევრობის ვარსკვლავებს, ხოლო საპირისპირო ხდება გადაგვარებულ, კომპაქტურ ვარსკვლავებში, როგორებიცაა თეთრი ჯუჯები. ზედაპირის გრავიტაცია დიდ გავლენას ახდენს ვარსკვლავის სპექტრის გარეგნობაზე: მაღალი გრავიტაცია იწვევს შთანმთქმელი ხაზების გაფართოებას.
პროფაგი პროფაგი (ბერძ. pró — ადრე, მანამდე და phágos — შთანმთქმელი) — ზომიერი ბაქტერიოფაგის ლიზოგენურ ბაქტერიებში არსებული ლატენტური (ფარული), არაინფექციური ფორმა. წარმოადგენს ლიზოგენიზებული ბაქტერიის დნმ-თან გაერთიანებულ ზომიერი ფაგის დეზოქსირიბონუკლეინმჟავას. პროფაგის დნმ ზომებში წარმოადგენს დაახლოებით 1/50—1/100 ბაქტერიული ქრომოსომის დნმ-ის ზომიდან და შეიცავს დაახლოებით 105 წყვილ ნუკლეოტიდს.
მაკროფაგები მაკროფაგები (ძვ. ბერძნ. μακρός — მაკრო, დიდი და φάγος — შთანმთქმელი) — პოლიბლასტები, ფაგოციტების ერთ-ერთი ფორმა. მაკროფაგებად ქცევის უნარი აქვთ შემაერთებელი ქსოვილის (ჰისტიოციტები), სისხლის (მონოციტები), სისხლმბადი ორგანოების კაპილარებსა და ზოგ სხვა უჯრედებს; ისინი მიკრორგანიზმების გარდა უჯრედების ნარჩენებსაც ნთქავენ და ფაგოციტოზის დროს ძლიერ დიდდებიან, რის გამოც, მიკროფაგებისაგან განსხვავდებიან.
ვარსკვლავი ვარსკვლავური სპექტროსკოპიის მეცნიერება პირველად იოზეფ ფონ ფრაუნჰოფერმა და ანჯელო სეკიმ შემოიტანეს. სხვა ვარსკვლავების, მაგალითად „სირიუსის“, სპექტრის მზესთან შედარებით მათ აღმოაჩინეს სხვაობა ამ ვარსკვლავების შთანმთქმელი ხაზების სიგრძესა და რაოდენობაში — ბნელი ხაზები ვარსკვლავურ სპექტრში გამოწვეულია ატმოსფეროს მიერ სპეციფიკური სიხშირეების შთანთქმით. 1865 წელს სეკიმ ვარსკვლავების სპექტრულ კატეგორიებად კლასიფიცირება დაიწყო. თუმცა, ვარსკვლავური კლასიფიკაცის თანამედროვე სქემა ანა ქენონმა 1900-იან წლებში შექმნა.
ტროპოფიტები ტროპოფიტები (ბერძნ. tropos — მობრუნება და phyton — მცენარე) — მცენარეები, რომლებიც სახლობენ ოლქებში, სადაც ტენიანი და გვალვიანი სეზონები ერთმანეთს ენაცვლებიან. ასეთ პირობებს ტროპოფიტები ეგუებიან წყლისა და სითბოს ბალანსის რეგულირებით, რაც უმთავრესად რადიაციის შთანმთქმელი ფოთლის ზედაპირის სიდიდის ხარჯზე მიიღწევა (ფოთლების ორიენტაციის შეცვლა, ჩამოცვენა, დიდი ფოთლების შეცვლა, პატარა ფოთლებით). ტერმინი „ტროპოფიტები“ შემოიღო 1898 წელს გერმანელმა ბოტანიკოსმა ანდრეას შიმპერმა.
ანუბისი ეგვიპტური რელიგიის განვითარების ადრეულ საფეხურზე ეს ტურისმაგვარი ღვთაება მიცვალებულთა შთანმთქმელი იყო. მოგვიანებით ანუბისმა მისი ცხოველური წარმომავლობის დამადასტურებელი მხოლოდ გარკვეული დეტალებიღა შეინარჩუნა. ნეკოროპოლის სიუტის (ლიკოპოლის) ღმერთობისას ანუბისი ქალაქის მთავარ ღვთაებას — მზის ღმერთს, მგლისსახოვან უპუატუას („გზათა გამხსნელი“) ექვემდებარება. თოტის მსგავსად, ანუბისიც მიცვალებულთა ამენტში („იდუმალი ადგილი“; „დასავლეთი“) მიმცილებელი იყო — ასე ერქვა საიქიო სამყაროს, რომლის გავლითაც ხვდებოდა მიცვალებულის სული ოსირისის სამყოფელში. იქ ორმოცდაორი ღვთაებრივი მსაჯული წყვეტდა გაეგზავნათ სული „იალუს ველად“ თუ საბოლოოდ მოეკვდინათ მოწამეობრივი სიკვდილით.