Top 10 similar words or synonyms for ნახშირბადი

ცირკონიუმის    0.931062

წყალბადი    0.928225

ფოსფორის    0.923980

ნახშირბადის    0.923958

აზოტი    0.922227

ამიაკის    0.919428

მჟავა    0.918979

ბარიუმის    0.916094

აზოტის    0.914718

მეტალური    0.913302

Top 30 analogous words or synonyms for ნახშირბადი

Article Example
ნახშირბადი ნახშირბადის ატომის ელექტრონულ ორბიტალს შეიძლება ქონდეს სხვადასხვანაირი გეომეტრია, მისი ელექტრონული ორბიტალების ჰიბრიდიზაციის მიხედვით. არსებობს ნახშირბადის ატომის სამი ძირითადი გეომეტრია.
ნახშირბადი ნახშირბადის ძირითადი და კარგად შესწავლილი ალოტროპიული მოდიფიკაციებია - ალმასი და გრაფიტი. ნორმალურ პირობებში თერმოდინამიკულად მდგრადია მხოლოდ გრაფიტი, ხოლო ალმასს და ნახშირბადის სხვა ფორმებს მეტასტაბილურნი არიან. ატმოსფერული წნევის და 1200 K მაღალი ტემპერატურისას ალმასი გადადის გრაფიტში, 2100 K ზევით კი გარდაქმნა ხდება მომენტალურად. ΔН გადასვლა — 1,898 კჯლ/მოლი. ნორმალური წნევისა და 3780 K ტემპერატურისას ნახშირბადი სუბლიმირდება. თხევადი ნახშირბადი არსებობს მხოლოდ გარკვეული გარე წნევის დროს. სამმაგი წერტილები: გრაფიტი-სითხე-ორთქლი Т = 4130 K, "р" = 10,7 მპა. გრაფიტის პირდაპირი გადასვლა ალმასში მიმდინარეობს 3000 K ტემპერატურისა და 11—12 გპა - წნევისას.
ნახშირბადი ნახშირბადის ჰექსაგონალური სინგონიის კრისტალურ მოდიფიკაციას მოლეკულების ჯაჭვური აღნაგობით ეწოდება კარბინი. ჯაჭვებს აქვს ან პოლიენური (—C≡C—), ან პოლიკუმულენური (=C=C=) აღნაგობა. ცნობილია კარბინის რამდენიმე ფორმა, რომლებიც განსხვავდებიან ელემენტარული უჯრედში ატომების რაოდენობით, უჯრედების ზომები და სიმკვრივე (2,68—3,30 გ/სმ³). ბუნებაში კარბინი გვხვდება მინერალ ჩაოიტის სახით (თეთრი ძარღვები და ჩანართები გრაფიტში) და მიღებულია ხელოვნურადაც - აცეტილენის მჟანგავი დეჰიდროპოლიკონდენსაციით, გრაფიტზე ლაზერული დასხივებით, ნახშირწყალბადებში ან CCl დაბალტემპერატურული პლაზმაში.
ნახშირბადი კარბინი — ნახშირბადის სიგძივი პოლიმერია. კარბინის მოლეკულაში ნახშირბადის ატომები შეერთებულია ჯაჭვად რიგრიგობით ან სამმაგი და ერთმაგი კავშირით (პოლიენური აღნაგობა), ან მუდმივი ორმაგი კავშირებით (პოლიკუმულებური აღნაგობა). ეს ნივთიერება პირველად მიგებული იქნა საბჭოთა ქიმიკოსების ვ. ვ. კორშაკის, ა. მ. სლადკოვის, ვ. ი. კასატოჩკინის და ი. პ. კუდრიავცევის მიერ 60-წლებში. ელემენტოორგანული ნაერთების ინსტიტუტში. კარბინს ახასიათებს ნახევარგამტარის თვისებები, ამასთან სინათლის ზემოქმედებით მისი გამტარობა ძლიერ იზრდება. ამ თვისებაზეა დაფუძნებული მისი პირველი პრაქტიკული გამოყენება - ფოტოელემენტებში.
ნახშირბადი ნახშირბადის საერთო შემცველობა ადამიანის ორგანიზმში აღწევს მიახლოებით 21 % (15 კგ - 70 კგ სხეულის წონაზე). ნახშირბადი შეადგენს კუნთების მასის 2/3 ნაწილს დაძვლების მასის 1/3 ნაწილს. ორგანიზმიდან გამოდის უპირატესად ჰაერის ამოსუნთქვასთან ერთად (ნახშირორჟანგი) და შარდთან ერთად.
ნახშირბადი მრეწველობისთვის მნიშვნელოვანია ნახშირბადისა და წყლის ორთქლის რეაქცია:
ნახშირბადი ნახშირბადი წარმოადგენს ყველა ცოცხალი ორგანიზმის საფუძველს. ყველა ცოცხალი ორგანიზმი მნიშვნელოვანწილად შედგება ნახშირბადისაგან. ნახშირბადი - სიცოცხლის საფუძველია. ნახშირბადის წყაროს ცოცხალი ორგანიზმებისათვის წარმოადგენს ჩვეულებრივ СО ატმოსფეროდან და წყლიდან. ფოტოსინთეზის შედეგად ის ხვდება კვების ბიოლოგიურ ჯაჭვში, სადაც ცოცხალი არსებები ჭამენ ერთმანეთს ან ერთმანეთის ნაშთს, რის შედეგაც მოიპოვებენ ნახშირბადს თავისი სხეულის განსავითარებლად. ნახშირბადის ბიოლოგიური ციკლი მთავრდება ან ჟანგვით და ატმოსფეროში დაბრუნებით ან წიაღისეულ შრეებად ნახშრისა და ნავთობის სახით.
ნახშირბადი ნახშირბადი წიაღისეული საწვავის სახით არის: ქვანახშირი და ნახშირწყალბადები (ნავთობი, ბუნებრივი აირი) — ერთ-ერთი მთავარი მნიშვნელოვანი ენერგიის წყარო ადამიანისათვის.
ნახშირბადი ნახშირბადი (ქიმიური სიმბოლო — C) მენდელეევის პერიოდული სისტემის 2-ე პერიოდის მე-4 ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის ქიმიური ელემენტი, მისი რიგითი ნომერის 6, იზოტოპების ბუნებრივი ნარევის ატომური მასა არის 12,0107 გ/მოლი.
ნახშირბადი ნახშირბადი ხის ნახშირის სახით გამოიყენებოდა ძველი დროიდან ლითონებისგამოსადნობად. ძველთაგანვე ცნობილია ნახშირბადის ალოტროპიული მოდიფიკაცია — ალმასი და გრაფიტი. ნახშირბადის ელემენტალური ბუნება დადგენილია ანტუან ლაუვაზიეს მიერ 1780-იან წლებში.