Top 10 similar words or synonyms for გვარებისა

ეთნარქები    0.764798

ერისმთავრები    0.716930

ყმათა    0.709944

ჩვეულებებით    0.705029

ხალიბები    0.704015

ეთნარქი    0.699310

ნასყიდი    0.696904

ყმებად    0.694968

თარგამოსის    0.694775

თავადთა    0.693986

Top 30 analogous words or synonyms for გვარებისა

Article Example
ამპელოგრაფია "ზოგად ამპელოგრაფია" შეისწავლის ვაზის ოჯახის კლასიფიკაცია გვარებისა და სახეობათა დახასიათებებით, სახეობებში შემავალი ჯიშების დაჯგუფება ძირითადად ნიშანთვისებათა მიხედვით, ვაზის ფორმათა კლასიფიკაცია და კულტურულ ვაზის ჯიშთა წარმოშობის გზები, ეკოლოგიურ ფაქტორთა გავლენა ჯიშის გავრცელებასა და ენდემურობაზე, კულტურულ ვაზის ჯიშთა კლასიფიკაცია და ამპელოგრაფიული მეთოდიკა.
უნჯი ყმა უნჯი ყმა (ხევსურეთი), "მკვიდრი ყმა" (ფშავი) — თემის მოსახლეობის ის ნაწილი, რომელიც თავდაპირველად დასახლებულა და დასაბამი მიუცია სოფლისათვის. უნჯი ყმები სათემო ადგილ-მამულის თავდაპირველ მფლობელებად ითვლებოდნენ და თემის კულტის უპირველესი მატარებელნი იყვნენ. ამ ნიშნებით განსხვავდებოდნენ ისინი თემის დანარჩენი მოსახლეობისაგან, რომლებიც თემის მფარველ ჯვრის ყმებად ითვლებოდნენ, მაგრამ სხვა გვარებისა და მამემისაგან მომდინარეობდნენ და ჯვართან დამოკიდებულების მიხედვით სხვადასხვა კატეგორიად იყოფოდნენ (ტახტის ყმანი, საყმო საგლეხო).
გენეალოგია გენეალოგია - სპეციალური ან დამხმარე ისტორიული დისციპლინაა, რომელიც შეისწავლის საგვარეულოთა ისტორიას, ისტორიული გვარებისა და ცალკე პირთა წარმომავლობას, ავლენს ნათესაობით კავშირებს, ბიოგრაფიის ფაქტებს და შეადგენს საგვარეულო ნუსხებს. იგი მჭიდროდ არის დაკავშირებული სხვა, დამხმარე ისტორიულ დარგებთან, კერძოდ, ჰერალდიკასთან, ეპიგრაფიკასთან, ქრონოლოგიასთან, სფრაგისტიკასთან და ა. შ.
ხერხეულიძეები ისტორიული წყაროების მიხედვით, ხერხეულიძეები მესხეთის წარჩინებულ ფეოდალურ საგვარეულოს მიეკუთვნებიან. იოანე ბატონიშვილის ნაშრომის, „შემოკლებით აღწერა საქართველოსა შინა მცხოვრებთა თავადთა და აზნაურთა გვარებისა“ მიხედვით, ხერხეულიძეები თავადთა შორის მე-15 ადგილზე არიან. ერისა და ქვეყნის წინაშე დამსახურებისათვის, მეფე ერეკლე მეორეს ხერხეულიძეებისათვის 1783 წლის ქართლ-კახეთის თავად-აზნაურთა სიაში, რომელიც დაერთო გეორგიევსკის ტრაქტატს, მუხრანბატონის შემდეგ, მეექვსე ადგილი მიუჩენია. ხოლო 1850 წლის საქართველოს თავადების სიაში, რომელიც შედგენილია და დამტკიცებულია სანქტ-პეტერბურგში, ხერხეულიძეებს მე-5 ადგილი უკავიათ.
ტარიელაშვილები ტარიელაშვილები (მხ. რცხ. ტარიელაშვილი) — ფეოდალური საგვარეულო აღმოსავლეთ საქართველოში, რომელიც პირველად გვხვდება XVIII საუკუნის აღწერებში. გვარის სახელწოდება წარმოდგება მამაკაცის სახელიდან — ტარიელი (; ) რომელიც ნიშნავს „მეფე გმირს“. გვარი მოხსენიებულია 1783 წლის ქართლ-კახეთის თავად-აზნაურთა სიაში, რომელიც დაერთო გეორგიევსკის ტრაქტატს. ტარიელაშვილების უძველესი საგვარეულო დოკუმენტები არ არის შემონახული, რაც მნიშვნელოვნად ართულებს ამ ფეოდალური გვარის პირობების გარკვევას. იოანე ბაგრატიონის-ბატონიშვილის (1768-1830) გენეალოგიური ნაშრომის მიხედვით „შემოკლებით აღწერა საქართველოსა შინა მცხოვრებთა თავადთა და აზნაურთა გვარებისა“, გვარის წარმოშობა უკავშირდება ანატოლიის რეგიონს. საგვარეულო ლეგენდის და გვარში დარჩენილი გადმოცემის მიხედვით, გვარის წარმოშობა უკავშირდება ბერძენ დიდგვაროვანს, რომელიც XIV საუკუნეში, ბიზანტიის ისლამიზაციის(თურქიზაციის) გამო გადმოსახლდა აღმოსავლეთ საქართველოში, რის შედეგადაც მისმა შთამომავლობამ მიიღო ტარიელაშვილობა.
მდოგვი მდოგვი — ბალახოვანი მცენარეები ჯვაროსანთა ოჯახის Sinapis და Brassica-ს გვარებისა. Sinapis გვარი მოიცავს 7-10 ერთწლოვან ან იშვიათად მრავალწლოვან სახეობას. გავრცელებულია ევროპაში, ჩრდილოეთ აფრიკასა და აზიაში. მეტწილად სარეველა მცენარეებია. ყოფილ სსრკ-ში მისი 2-3 სახეობაა, საქართველოში — 2: თეთრი მდოგვი (Sinapis alba) იზრდება მინდვრებსა და დანაგვიანებულ ადგილებში, მთის შუა სარტყლამდე. მინდვირის მდოგვი (Sinapis arvensis) ნათესების სარეველაა და ზოგჯერ გზის პირებსა და ბოსტნებშიც გვხვდება. Brassica-ს გვარიდან მდოგვს მიეკუთვნება სარეპტის მდოგვი (Brassica juncea), რომლის სიმაღლე 1,5 მ აღწევს. მოჰყავთ ევროპასა და აზიაში. ჩვენში ნათესების სარეველაა. იზრდება აფხაზეთსა და აჭარაში. შავი მდოგვი (Brassica nigra) მოჰყავთ მცირე აზიაში, ევროპასა და ამერიკაში. ყოფილ სსრკ-ში სარეველაა.
თრიალეთის კულტურა თრიალეთის X გორასამარხის ორმოს სიღრმეა 8 მ; თრიალეთის XVII გორასამარხის ორმოს ზომებია 14×8,5×6 მ. კუშჩის XXXVI გორასამარხის დასაკრძალავი დარბაზის შიდა ფართობი 175 მ აღწევდა. მისი დარბაზის ხის სვეტები ფურცლოვანი ოქროთი ყოფილა გარშემოკრული (აღმოჩენილია ფრაგმენტები). ამ გორასამარხების აგება შესაძლებელი იყო მხოლოდ გვარებისა და ტომების ერთიანი ძალით. სამარხები ინდივიდუალურია. მიცვალებულების ნეშტი (კრემაციაქმნილი ან იშვიათად ინჰუმაციური) ხშირად დასაკრძალავ ოთხთვალა ეტლზე ესვენა. ნივთებთან ერთად ატანდნენ დაკლულ საქონელს ან მის ნაწილებს, ზოგჯერ - მსხვერპლად შეწირულ მსახურს ან მონას, რაც პატრიარქალურ-გვაროვნული წყობილების რღვევის პროცესზე მიუთითებს. სამარხებში აღმოჩენილია ჭურჭელი (თიხისა და ლითონის); იარაღ-საჭურველი (სპილენძისა, ბრინჯაოსი, ვერცხლისა, ობსიდიანისა და სხვა), სამკაული (ოქრო-ვერცხლის, ქვის, პასტისა და სხვა), რომელთა შორის მრავალი უტოლდება მსოფლიო ხელოვნებისა და ხელოსნობის საუკეთესო ნიმუშებს.
ფარიანები ფარიანები () — მწერების ოჯახი კოქციდიების ქვერიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 0,8—1,6 მმ აღწევს, დაფარულია ფარით, რომელიც მთლიანად მოიცავს სხეულს და ეკვრის მცენარის ზედაპირს. ფარი შედგება მწერის რამდენიმეჯერ გამონაცვალი კანისა და ცვილოვანი გამონაყოფისაგან. სხვა კოქციდებისაგან განსხვავებით, ფარიანების სხეულის ბოლო სეგმენტები შერწყმულია და ქმნის პიგიდიუმს. მასზე მდებარე ფირფიტების, სავარცხლებისა და ჯირკვლების ფორმა და რაოდენობა, აგრეთვე გამონაცვალი კანის მდებარეობა ფარზე და მათი რაოდენობა ნიშანდობლივია ფარიანების ცალკე გვარებისა და სახეობებისათვის. ცნობილია ფარიანების 1300-მდე სახეობა, რომლებიც გავრცელებულია მთელ მსოფლიოში, საქართველოში გვხვდება 80 სახეობა. ფართოდ არის ცნობილი ხეხილის მავნებელი კალიფორნიის ფარიანები, ჩხირისებრი იაპონური ფარიანები, რომლებიც აზიანებს ციტრუსებს და აგრეთვე ხეხილს.