Top 10 similar words or synonyms for აზოტისა

კალციუმისა    0.912602

ნახშირბადისა    0.900251

მჟავასა    0.895879

ტუტეებში    0.891939

ღეროებში    0.891651

ტელურთან    0.890933

სითხეებში    0.890703

ნატრიუმს    0.890573

ვოლფრამატი    0.888693

თირკმელებში    0.887328

Top 30 analogous words or synonyms for აზოტისა

Article Example
ჰაერი ჰაერი — დედამიწის ატმოსფეროს შემადგენელი აირების, ძირითადად აზოტისა და ჟანგბადის, ბუნებრივი ნარევი.
აზოტი ეგრეთ წოდებული «ჰაეროვანი», ან «ატმოსფერული» აზოტი, ანუ აზოტისა და კეთილშობილური აირების ნარევს, იღებენ ჰაერის რეაქციით გახურებულ კოქსთან:
ოქსატეტრაზოლი ოქსატეტრაზოლი — არომატული ნაერთი, რომელიც შედგება ხუთწევრიანი რგოლისაგან, რომელშიც ჩასმულია ოთხი აზოტისა და ერთი ჟანგბადის ატომი. მისი ქიმიური ფორმულააNO.
დიაზოტის პენტოქსიდი დიაზოტის პენტოქსიდი ქიმიური ნივთიერებაა ფორმულით NO. ის ასევე ცნობილია სახელით აზოტის პენტოქსიდი. NO წარმოადგენს ერთ-ერთ ბინარულ აზოტის ოქსიდს, ერთ-ერთს ნაერთების ოჯახიდან, რომლებიც აზოტისა და ჟანგბადისაგან შედგებიან. ის არასტაბილური და საშიში მჟანგავია, რომელსაც წარსულში ქლოროფორმის ხსნარის სახით იყენებდნენ ნიტრირების რეაქციაში და რომელიც ძირითადად ჩანაცვლდა გაცილებით უსაფრთხო ნიტრონიუმის ტეტრაფთორბორატით (NOBF)
აზოტმჟავა ორგანულ სინთეზში, ინდუსტრიულსა თუ სხვა, ნიტროგჯუფს მრავალმხრივი გამოყენება გააჩნია. ანილინის ძირითადი ნაწარმები მზადდება არომატული ნაერთების ნიტრირებით და მათი შემდგომი აღდგენით. ნიტრაცია თავის თავში შეიცავს აზოტისა და გოგირდის მჟავებს შერევას ნიტრონიუმის იონის წარმოსაქმნელად, რომელიც ელექტროფილურად რეაგირებს ისეთ არომატულ ნაერთებთან, როგორიცაა ბენზოლი. ბევრი ფეთქებადი ნივთიერება, მაგ.ტრინიტროტოლუოლი ამ გზით მიიღება.
ჰაერი ჰაერი უფერო, უსუნო, უხილავი აირთა ნარევია, რომელიც დედამიწის გარშემო დამცავ ფენას, ე.წ. ატმოსფეროს წარმოქმნის. ჰაერი სიცოცხლისათვის აუცილებელია: ცხოველები სუნთქავენ, მცენარეები კი მისი საშუალებით საკვებს წარმოქმნიან. ამის გარდა, იგი დედამიწას მზის სახიფათო ულტრაიისფერი სხივებისაგან იცავს. ჰაერი, ძირითადად აზოტისა და ჟანგბადისაგან შედგება. იგი, ასევე მცირე რაოდენობით კეთილშობილ აირებსა და ნახშირბადის დიოქსიდსაც შეიცავს. ამას ემატება ჭვარტლისა და მტვრის მყარი ნაწილაკები.
აზოტი შემდეგ კი აზოტი შეისწავლა ჰენრი კავენდიშმა (საინტერესოა ის ფაქტი რომ, მან შეძლო აზოტისა და ჟანგბადის დაკავშირება ელექტრო დენის განმუხტვებით, სადაც აზოტის ოქსიდის შთანთქმის შემდეგ დარჩა აირის მცირე რაოდენობა, რომელიც აბსოლუტურად ინერტული აირი იყო, მაგრამ როგორც აზოტის შემთხვევაში ვერ მიხვდა ცდის არსს, რომ გამოჰყო ახალი ქიმიური ელემენტები — ინერტული აირები). მაგრამ ვერც რეზერფორდმა გაიგო თუ რა აირები გამოჰყო ამ ცდისას (რეზერფორდიც ფლოგისტონური თეორიის მომხრე იყო).
დედამიწის ატმოსფერო ატმოსფერო დედამიწაზე სიცოცხლის არსებობის უმთავრესი პირობაა. მისი ქვედა საზღვარი დედამიწის ზედაპირია, ხოლო ზედა პირობითად 2000-3000 კილომეტრამდე ვრცელდება. ასეთ სიმაღლეზე ჰაერი ძალზე გაიშვიათებულია. ატმოსფეროს ჰაერი ძირითადად ორი აირისგან - აზოტისა (78%) და ჟანგბადისაგან (21%)შედგება. გარდა ამისა,ჰაერში გაბნეულია ნახშიროჟანგი (1%-ზე ნაკლები,არგონი და სხვა). როგორც ცნობილია, ჟანგბადის გარეშე სუნთქვა, წვა, ლპობა; ნახშიროჟანგის გარეშე კი - ორგანულ ნივთიერებათა წარმოქმნა. ატმოსფერო შეიცავს აგრეთვე წყლის ორთქლს, მტვერს, ყინულის კრისტლებს.
ნიტრიტი ნიტრიტის იონს სიმეტრიული სტრუქტურა გააჩნია (C სიმეტრია), სადაც ორივე N-O ბმას ერთი სიგრძე აქვს. ბმების ვალენტური თეორია ამას აღწერს როგორც რეზონანსულ ჰიბრიდს, სადაც ორი კანონიკალური ფორმა ერთმანეთის მიმართ სარკისებურად არიან განლაგებულნი. ორბიტალურ მოლეკულურ თეორიაში კი თითოეულ ჟანგბადის ატომს გააჩნია სიგმა ბმა აზოტთან და არალოკალური პი ბმა, რომელიც ხდება აზოტისა და ჟანგბადის პი ორბიტალებზე მყოფი იმ ელექტრონებით, რომლებიც პერპერნდიკულარულები არიან მოლეკულის სიბრტყის მიმართ. იონის უარყოფითი მუხტი ერთნაირადაა გადანაწილებული ორ ჟანგბადის ატომს შორის. ორივე, ჟანგბადის და აზოტის ატომებს გააჩნიათ გაუწყვილებელი ელექტრონი. მიუხედავად ამისა ნიტრიტის იონი ლუისის ფუძეა. მას ასევე შეუძლია მოიქცეს როგორც ამბიდენტატური ლიგანდი ზოგიერთ მეტალთან, როდესაც ის გადასცემს ელექტრონების წყვილს ან აზოტის, ან ჟანგბადის ატომიდან.
ნიტრირება ანილინის პირდაპირი ნიტრირება აზოტისა და გოგირდის მჟავების ნარევით ერთი წყაროს მიხედვით შედეგად 50/50 პარა და მეტა ნიტროანილინის ნარევს წარმოქმნის. ეს რეაქცია სწრაფად მიმდინარეობს. აქტივირებული ანილინი (ArNH) 50/50 შედარებითაა უფრო გაბნეულ, მაგრამ ნაკლებად რეაქტიულ ანილინიუმის იონთან შედარებით (ArNH), რასაც შეუძლია რეაქციის პროდუქტების შინაარსიც ახსნა. სხვა წყაროზე დაყრდნობით ანილინის უფრო კარგად კონტროლირებადი ნიტრირება იწყება აცეტანილიდის წარმოქმნით აცეტატის ანჰიდრიდიდან და შემდგომი ნიტრირებით. იმის გამო, რომ ამიდი რეგულარული აქტიური ჯგუფია, რეაქციის პროდუქტები პარა და ორთო იზომერებს წარმოადგენენ. რეაქციის მიქსტურის საკმარისად გაცხელებისას ხდება ჰიდროლიზი და ამიდი ნიტრირებულ ანილინად იქცევა