Top 10 similar words or synonyms for կաֆայեցին

սկոմորոխները    0.789567

թիւլպէնտճեան    0.779334

կոնստանցայում    0.775432

կէտիկփաշայի    0.772246

նարեկա    0.771276

սաղմոսարանին    0.765743

գյուղագիրներ    0.765348

բջնեցի    0.764415

կոլոմբա    0.764100

փամպուքեանի    0.762924

Top 30 analogous words or synonyms for կաֆայեցին

Article Example
Հայերը Ղրիմում Ղրիմի հայկական դպրոցները գործել են 11-րդ դարից սկսած, զարգացում են ապրել 14-15-րդ դարերում։ Նշանավոր էին Կաֆայից (Թեոդոսիա) ոչ հեռու գտնվող Սուրբ Անտոն անապատի դպրոցը (1425-1450) և Սուրբ Խաչ վանքի ճեմարանը (14-17-րդ դարեր)։ Հայտնի էին իմաստասեր Սարգիսը, րաբունապետ Ստեփանոս Թոխաթեցին, Հակոբ Կաֆայեցին։
Հայկական մանրանկարչություն Հայաստանում գործած բազմաթիվ մանրանկարչական կենտրոններից առանձնապես նշանավոր են Անի-Հաղպատի, Գլաձորի, Վանի, Մեծոփի, Տաթևի, Երզնկայի, Կարին-Էրզրումի, Ղրիմի և այլ գրչության դպրոցները, որտեղ ստեղծագործել են միջնադարյան վարպետ մանրանկարիչներ Ստեփանոսը, Իգնատիոսը, Մարգարեն, Գրիգոր Ծաղկողը, Մոմիկը (13-14րդ դարեր), Ավագը, Հովհաննեսը, Թորոս Տարոնացին (14-րդ դար), Գրիգոր Տաթևացին, Ծերուն Ծաղկողը (14-15րդ դարեր) Գրիգորիսը, Վարդանը, Կարապետը, Մանվելը, Մկրտիչ Նաղաշը, Թոմա Կաֆայեցին (15-րդ դար), Բարսեղը, Նաղաշ Հովնաթանը, Ղազար Բաբերդցին, Հակոբ Ջուղայեցին (17-րդ դար), Թեոդորոս Կարնեցին (18-րդ դար) և շատ ուրիշներ։
Խաչատուր Կաֆայեցի Խաչատուր Կաֆայեցի (աշխարհիկ անունը՝ Խաչգռուզ, 1592, Կաֆա-1658/59, Կաֆա (այժմ՝ Թեոդոսիա, Ուկրաինայի Ղրիմի մարզում)), հայ տարեգիր։ Եղել է քահանա։ Կազմել է 1583-1658 թթ. ժամանակագրությունը, որը կարևոր սկզբնաղբյուր է XVII դարի առաջին կեսին Ղրիմում կատարված պատերազմական գործողությունների, Ղրիմի խանության հասարակական ու տնտեսական կյանքի և հատկապես՝ ղրիմահայ գաղութի պատմության ուսումնասիրման համար։ Գրված է ղրիմահայ բարբառով և կարևոր նշանակություն ունի հայ բարբառագիտության համար։ Խաչատուր Կաֆայեցին հավաքել, ընդօրինակել և կազմել է նաև միջնադարյան հայկական տաղերի ժողովածու, որտեղ զետեղված են շուրջ երկու տասնյակ ժողովրդական երգեր (Մնացականյան Ա., Հայկական միջնադարյան ժողովրդական երգեր, 1956)։ Վերջիններիս ընդօրինակությունը մեզ հասած ամենահին հավաքածուն է։ ժամանակագրության հեղինակային բնագիրը և տաղերի այդ ինքնագիրը պահվում են Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում (ձեռ. № 7709, ընդօրինակություն՝ 1620-1658 թթ.)։ Ժամանակագրությունը հրատարակվել է հայերեն (Մանր ժամանակագրություններ, հ. 1, 1951) և գերմաներեն («Acta Orientalia Academia Scientiarum Hungaricae», 1975) լեզուներով։
Ղրիմի Հայկական Դպրոցներ (արեւմտահայերէն) Ղրիմի Հայկական Դպրոցներ, կը գործեն XI դարէն ի վէր, զարգացած են ապրիլ XIV-XV-րդ դդ․։ Նշանաւոր էին Կաֆաի (Թեոդոսիա) ոչ հեռու գտնուող Ս․ Անթոն անապատի դպրոցը (1425-1450) և Ս․ Խաչ վանքի ճեմարանը (XIV-XVII-րդ դդ․)։ Անապատի դպրոցին մէջ աչքի ինկած է հռետոր, իմաստասէր Սարգիսը, Ս․ Խաչ վանքի ճեմարանին մէջ՝ Ստեփանոս Թոխաթեցին, Հակոբ Կաֆայեցին։ Դպրոցներ եղած են նաեւ Ղարասուբազարի, Սուրխաթի հայկ․ եկեղեցիներուն կից։ Անոնց կեանքին մէջ աշխուժացած կը նկատուի Ղրիմը Ռուսաստանին միանալէն (1783) հետո։ Նոր Նախիջեւան արտագաղթած հայերու որոշ մասը վերադառցած է Ղրիմ։ XX-րդ դ․ սկզբին կը ստուարանայ Արեւմտեան Հայաստանէն գաղթած հայերու թիւը։ Օգտուելով ռուս կառավարության տուած արտօնութիւններէն՝ հայերը դպրոցներ կը հիմնեն Ղրիմի տարբեր քաղաքներուն մէջ։ Անոնց նց մեջ առանձնացած է Մանուել Գիւմուշխանեցիի նախաձեռնութեամբ եւ հայ հասարակայնութեան աջակցութեամբ հիմնադրուած Ղարասուպազարի միտասեան (1880-ական թթ․ երկդասեան) դպրոցը (1816), որ Լազարեան ճեմարանի նախապատրաստականներէն մէկն Էր։ Այստեղ սորված է Կարա-Մուրզան։ Ղարասուբազարին մէջ գործած է նաեւ հայ կաթողիկէներու դպրոց (1822-ից)։ 1800-ին Սիմֆերոպոլի մէջ հիմնադրուած է միդասեան ծխական երկսէռ դպրոցը, ինչ որ վերելք ապրած է Ա․ Պահաթրեանի, Հովհ․ Նազարեանի օրոք։ Այստէղ 1895-ին քառաձայն երգչախումբ ստեղծած է անոր սան Ա․ Սպենդիարեանը։ 1860-ին Սիմֆերոպոլի մէջ հիմնուած է եւս մէկ երկդասեան ծխական դպրոց։ Սիմֆերոպոլի կաթողիկէ հայերը նոյնպէս ունէին իրենց դպրոցը (հիմն․ 1863-ին)։ Դպրոցներ հիմնադրուած են նաեւ Թեոդոսիայի մէջ (1817), Կերչի մէջ, Արմեանսկի, Եվպատորիաի, Յալթայի, եւ այլն։1903-ին Ղրիմի մէջ գործած է տարրական ծխական երկսէռ 10 դպրոց, ուր կ'աւանդուէին հայոց լեզու, թուաբանութիւն, ռուսաց լեզու, հետագային՝ բարոյագիտութիւն, քերականութիւն, աշխարհագրութիւն եւ այլն։ Ղրիմի հայկական դպրոցներիէն ամէնանշանաւորը Թեոդոսիայի Խալիբեան վարժարանն էր։
Ղրիմի հայկական դպրոցներ Ղրիմի հայկական դպրոցներ, գործել են XI դարից սկսած, զարգացում են ապրել XIV-XV-րդ դդ․։ Նշանավոր էին Կաֆայից (Թեոդոսիա) ոչ հեռու գտնվող Ս․ Անտոն անապատի դպրոցը (1425-1450) և Ս․ Խաչ վանքի ճեմարանը (XIV-XVII-րդ դդ․)։ Անապատի դպրոցում աչքի է ընկել հռետոր, իմաստասեր Սարգիսը, Ս․ Խաչ վանքի ճեմարանում՝ րաբունապետ Ստեփանոս Թոխաթեցին, Հակոբ Կաֆայեցին։ Դպրոցներ են եղել նաև Ղարասուբազարի, Սուրխաթի հայկ․ եկեղեցիներին կից։ Դրանց կյանքում աշխուժացում է նկատվում Ղրիմը Ռուսաստանին միանալուց (1783) հետո։ Նոր Նախիջևան արտագաղթած հայերի որոշ մասը վերադառնում է Ղրիմ։ XX-րդ դ․ սկզբին ստվարանում է Արևմտյան Հայաստանից գաղթած հայերի թիվը։ Օգտվելով ռուս, կառավարության տված արտոնություններից՝ հայերը դպրոցներ են հիմնում Ղրիմի տարբեր քաղաքներում։ Դրանց մեջ առանձնանում է Մանվել Գյումուշխանեցու նախաձեռնությամբ և հայ հասարակայնության աջակցությամբ հիմնադրված Ղարասուբազարի միդասյան (1880-ական թթ․ երկդասյան) դպրոցը (1816), որը Լազարյան ճեմարանի նախապատրաստականներից Էր։ Այստեղ է սովորել Կարա-Մուրզան։ Ղարասուբազարում գործել է նաև հայ կաթոլիկների դպրոց (1822-ից)։ 1800-ին Սիմֆերոպոլում հիմնադրվել է միդասյան ծխական երկսեռ դպրոց, որը վերելք է ապրել Ա․ Բահաթրյանի, Հովհ․ Նազարյանի օրոք։ Այստեղ 1895-ին քառաձայն երգչախումբ է ստեղծել նրա սան Ա․ Սպենդիարյանը։ 1860-ին Սիմֆերոպոլում հիմնվել է ևս մեկ երկդասյան ծխական դպրոց։ Սիմֆերոպոլի կաթոլիկ հայերը նույնպես ունեին իրենց դպրոցը (հիմն․ 1863-ին)։ Դպրոցներ են հիմնադրվել նաև Թեոդոսիայայում (1817), Կերչում, Արմյանսկում, Եվպատորիայում, Յալթայում։1903-ին Ղրիմում գործել է տարրական ծխական երկսեռ 10 դպրոց, որտեղ ավանդվում էին հայոց լեզու, թվաբանություն, ռուսաց լեզու, հետագայում՝ բարոյագիտություն, քերականություն, աշխարհագրություն և այլն։ Ղրիմի հայկական դպրոցներից ամենանշանավորը Թեոդոսիայի Խալիբյան վարժարանն էր։